Mae’r Ymchwiliad Annibynnol i Gam-drin Plant yn Rhywiol wedi cyhoeddi ei adroddiad diweddaraf: ymatebion sefydliadol i gamfanteisio’n rhywiol ar blant gan rwydweithiau a drefnwyd.
Mae’r adroddiad yn dod i’r casgliad bod camfanteisio ar blant gan grwpiau a drefnwyd yn broblem ar draws y wlad ac mae’n bwysig iawn bod cefnogaeth gynhwysfawr yn cael ei darparu i blant a ystyrir ‘mewn perygl’ o gamfanteisio’n rhywiol ar blant, yn ogystal â’r sawl sy’n hysbys yn ddioddefwyr. Roedd y sawl mewn gofal preswyl a phlant ag anabledd wedi eu hamlygu fel dau grŵp arbennig o ddiamddiffyn.
Mae chwech argymhelliad yn cael eu gwneud i lywodraethau Cymru a’r DU, yr heddlu ac awdurdodau lleol.
1. Dylai’r llywodraeth gryfhau ymateb y system cyfiawnder troseddol drwy newid y Ddeddf Dedfrydu 2020 i ddarparu ffactor poenus gorfodol i ddedfrydu’r sawl a gyhuddir o droseddau sy’n ymwneud â chamfanteisio’n rhywiol ar blant.
2. Dylai’r llywodraeth gyhoeddi fersiwn manwl o’i Adnodd Aflonyddwch Camfanteisio’n Rhywiol ar Blant sy’n cynnwys mwy o ganllawiau penodol mewn meysydd penodol fel diffinio camfanteisio’n rhywiol ar blant a datblygu proffiliau problem effeithiol, gynted â phosibl.
3. Dylai’r Adran Addysg adolygu a chyhoeddi fersiwn diweddaraf o’i ganllawiau ar gamfanteisio’n rhywiol ar blant, gan egluro’r diffiniad o gamfanteisio’n rhywiol ar blant a darparu gwybodaeth fanwl sy’n cynnwys meysydd fel rôl y rhyngrwyd a chamfanteisio’n rhywiol ar blant a sut i nodi ac ymateb i gamfanteisio’n rhywiol ar blant.
4. Mae’n rhaid i’r Adran Addysg a Llywodraeth Cymru sicrhau bod canllawiau cenedlaethol diweddaraf yn ei gwneud yn glir na ddylai arwyddion bod plentyn yn cael ei gamfanteisio’n rhywiol byth gael eu trin fel arwyddion bod plentyn mewn perygl yn unig o brofi’r niwed hwn.
5. Mae’n rhaid i’r heddlu ac awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr gasglu data penodol yn defnyddio dulliau cywir a chyson, dadelfenig gan ryw, ethnigrwydd ac anabledd, ar bob achos o gamfanteisio’n rhywiol ar blant sy’n hysbys neu amheuaeth. Dylai data gael ei wahanu o setiau data eraill, gan gynnwys data ar gam-drin yn rhywiol ar blant.
6. Dylai’r Adran Addysg atal rhoi plant 16 ac 17 oed sydd wedi profi, neu mewn mwy o risg o brofi camfanteisio’n rhywiol mewn lleoliadau lled-annibynnol ac annibynnol. Dylai hyn gael ei weithredu heb oedi.
